Informacje dotyczące realizacji
Miejskiego Programu dotyczącego bezpieczeństwa uczniów Katowic:
- Dla szkół podstawowych - "BEZPIECZNE DZIECKO - PRZYJACIEL SZNUPKA"
- Dla gimnazjów - "BEZPIECZNY GIMNAZJALISTA".
I. Szkoły podstawowe:
Do podmiotów opracowujących program "BEZPIECZNE DZIECKO - PRZYJACIEL SZNUPKA" należy zespół ośmiu pedagogów i psychologów szkolnych szkół katowickich - liderów grup wsparcia utworzony przez doradcę metodycznego ds. pomocy psychologiczno- pedagogicznej).
Formuła programu obejmuje cztery moduły tematyczne, które należy realizować w szkołach podstawowych w następujących po sobie etapach w trakcie roku szkolnego:
- I etap - (październik- listopad) realizacja tematyki dotyczącej bezpieczeństwa dzieci w kontaktach z dorosłymi (molestowanie, znęcanie się, kradzieże, pozyskiwanie od dzieci przez przestępców informacji),
- II etap - (grudzień-luty) - tematyka dotycząca przemocy rówieśniczej (bójki, pobicia, rozboje, wymuszenia, kradzieże),
- III etap - (marzec-kwiecień) - tematyka dotycząca uzależnień (nikotyna, narkotyki, alkohol, internet),
- IV etap - (maj-czerwiec) - tematyka dotycząca bezpiecznego wypoczynku (bezpieczeństwo w trakcie wakacji w mieście, w trakcie podróży, w trakcie wypoczynku nad wodą i w górach).
Rozpoczęcie realizacji programu w szkołach w październiku podyktowane jest względami organizacyjnymi. We wrześniu nastąpuje dystrybucja materiałów i odbywają się spotkania informacyjne dla dyrektorów szkół i pedagogów (psychologów) szkolnych. Te osoby mogą na terenie szkoły przygotować nauczycieli do bezpośredniej realizacji programu. Koordynatorem programu na terenie każdej szkoły jest pedagog lub psycholog szkolny. Natomiast bezpośrednimi realizatorami programu są wychowawcy poszczególnych klas.
Materiały programowe w ramach każdego modułu obejmują:
- ulotki dla uczniów
- scenariusz zajęć w klasach (obejmujące 1-2 godzin lekcyjnych) - w dwóch wersjach dostosowanych do poziomów wiekowych:
- dla klas młodszych I- III,
- dla klas starszych IV-VI,
- materiał edukacyjny, służący wyłącznie nauczycielom do usystematyzowania lub poszerzenia posiadanych podstawowych informacji z zakresu poruszanej problematyki. Celem opracowania zawartego w materiałach edukacyjnych pakietu informacji było ułatwienie nauczycielom prowadzenia zajęć, poprzez właściwą podbudowę merytoryczną i stworzenie odpowiedniej czujności wychowawczej.
Ponadto w pakiecie materiałów każda szkoła otrzymuje:
- legitymacje PRZYJACIELA SZNUPKA dla wszystkich uczniów klas I- III, które uczniowie otrzymują na pierwszych zajęciach programowych. Na legitymacji należy po zakończeniu zajęć w danym etapie przybić pieczątkę szkoły lub specjalną pieczątkę związaną z programem (wg własnego pomysłu szkoły). Takie działanie mobilizuje dzieci do udziału w zajęciach i podnosi rangę zajęć prowadzonych w klasach.
- maskotkę SZNUPKA, która może być eksponowana w trakcie realizacji programu w szkole i w poszczególnych klasach. Do wychowawców klas należy pomysłowe wykorzystanie maskotki programu.
- dyplomy dla wszystkich uczestników programu, które zostają wręczone na zakończenie cyklu rocznego.
Prace nad opracowaniem merytorycznym materiałów programowych (wzór legitymacji, ulotki i scenariusze zajęć do każdego modułu tematycznego, materiał edukacyjny dla nauczycieli) rozpoczęto od marca 2004 r.
Materiały edukacyjne dla nauczycieli zostały opracowane przez różne podmioty uczestniczące w tworzeniu programu:
- obejmujący problematykę przemocy ze strony dorosłych został opracowany przez Specjalistyczną Poradnię Rodzinną w Katowicach;
- obejmujący problematykę przemocy rówieśniczej został opracowany przez Radę Pedagogów i Psychologów Szkolnych we współpracy z Pełnomocnikiem Prezydenta Katowic ds. Rozwiązywania Problemów Uzależnień;
- obejmujący problematykę uzależnień został opracowany przez Pełnomocnika Prezydenta Katowic ds. Rozwiązywania Problemów Uzależnień;
Program "BEZPIECZNE DZIECKO - PRZYJACIEL SZNUPKA" może być w podstawowej formule kontynuowany w szkołach podstawowych w kolejnych latach szkolnych w klasach I i IV.
Dla uczniów klas II-III i V-VI w drugim roku realizacji programu przygotowano nowe scenariusze zajęć będące kontynuacją danego tematu. Scenariusze te zostały wyłonione w drodze konkursu, na który nauczyciele szkół katowickich nadesłali swoje opracowania. Najlepsze scenariusze zostały włączone do programu, a nazwisko autora umieszczone w informacji o programie.
Zespół opracował także całościową procedurę ewaluacji programu wraz z narzędziami ewaluacyjnymi skierowanymi do uczniów, nauczycieli i rodziców.
II. Szkoły specjalne:
W związku z istniejącą potrzebą adaptacji problematyki programowej dla uczniów szkół specjalnych został z inicjatywy nauczycieli Zespołu Szkół Specjalnych Nr 7 w Katowicach szkoły (mgr Anny Marx, mgr Wioletty Waś oraz pedagoga szkolnego - mgr Agnieszki Górnickiej) opracowany autorski program powiązany z programem "Bezpieczne dziecko - Przyjaciel Sznupka" pod nazwą "Bezpieczeństwo wokół nas". Program ten jest dostosowany do możliwości percepcyjno-poznawczych uczniów upośledzonych umysłowo. Program uzyskał pozytywną merytoryczną opinię doradcy metodycznego ds. pomocy psychologiczno- pedagogicznej w Katowicach i został udostępniony innym szkołom specjalnym do wykorzystania.
Ze względu na różnorodny charakter wykorzystania programu w szkołach specjalnych i niemożność uzyskania informacji od przewidywanych adresatów badania ewaluacyjnego dodatkowo opracowano dla szkół specjalnych osobną ankietę pozwalającą ocenić stopień wykorzystania programu w tego typu placówkach.
III. Gimnazja:
Od marca 2005 r. w związku z potrzebą kontynuacji tego typu problematyki w szkołach gimnazjalnych prace rozpoczął drugi zespół, w skład którego wchodzi ośmiu pedagogów i psychologów szkolnych pracujących w gimnazjach pod kierunkiem doradcy metodycznego.
W roku szkolnym 2005/2006 program został wdrożony we wszystkich klasach I gimnazjów katowickich pod nazwą "BEZPIECZNY GIMNAZJALISTA".
Uzgodniono adaptację zakresu tematycznego poszczególnych modułów programowych:
- I moduł - tematyka dotycząca bezpieczeństwa w kontaktach z dorosłymi (wykorzystywanie seksualne, rozboje, kradzieże, pozyskiwanie od młodzieży przez przestępców informacji),
- II moduł - tematyka dotycząca przemocy rówieśniczej (bójki, pobicia, wymuszenia, kradzieże),
- III moduł - tematyka dotycząca uzależnień (nikotyna, narkotyki, alkohol, internet),
- IV moduł - tematyka dotycząca bezpiecznego wypoczynku (bezpieczeństwo w trakcie wakacji, lokalne zagrożenia typu hałdy, pustostany itp.).
Program "BEZPIECZNY GIMNAZJALISTA" obejmuje następujące materiały edukacyjne:
- plansze dla każdej klasy,
Projekt plansz wykonał pan Marek JOCHYMCZYK - słuchacz Policealnego Studium Reklamy przy Zespole Szkół Zawodowych im. R. Mielczarskiego w Katowicach.
- scenariusze zajęć w klasach (obejmujące 1-2 godzin lekcyjnych),
- materiały edukacyjne, służące wyłącznie nauczycielom do usystematyzowania lub poszerzenia posiadanych podstawowych informacji z zakresu poruszanej problematyki,
- ulotki informacyjne dla rodziców uczniów gimnazjum.
Zespół opracował także procedurę ewaluacji programu wraz z narzędziami ewaluacyjnymi skierowanymi do uczniów, nauczycieli i rodziców szkoły gimnazjalnej.
Rozpowszechnianie i wykorzystywanie danych i informacji zawartych w serwisie możliwe jest wyłącznie z podaniem adresu strony jako źródła informacji. Logo "Sznupka" jest prawnie chronionym znakiem towarowym. Wszelkie zmiany jego kształtu i kolorystyki są zabronione. Wszelkie dane zamieszczone na stronie chronione są przepisami ustawy o prawie autorskim.